Steeds meer vrouwen willen stoppen met hormonale anticonceptie. Ik snap dat helemaal: ik was er zelf een van. Maar als ik met vrouwen praat over natuurlijke anticonceptie, merk ik steeds hetzelfde.
De meeste vrouwen die ik spreek, weten nog niks af van de daadwerkelijke fertility awareness methode. In Nederland gebruikt zo'n 14% van de jonge vrouwen een natuurlijke methode, maar veel van hen weten niet dat er een echte, goed onderzochte methode bestaat.
Mij laat dat zien dat zelfs als je de natuurlijke route op wilt, de informatie moeilijk te vinden is. Dus zit je vast aan zelf je menstruatie opschrijven in een agenda en dagen tellen, of vertrouwen op terugtrekken.
Steeds meer vrouwen kiezen voor natuurlijke anticonceptie
Rutgers, het expertisecentrum voor seksualiteit, vroeg 1648 vrouwen van 18 tot 29 jaar hoe ze voorkomen dat ze zwanger worden. 14%, ongeveer één op de zeven, gebruikt een natuurlijke methode. Daar hoort ook 4% bij die vertrouwt op terugtrekken.
De belangrijkste reden? Ze willen geen hormonen gebruiken (62%). 41% wil meer in contact zijn met haar lijf en haar cyclus. En het is niet alleen een Nederlandse trend: in de Verenigde Staten bleek uit onderzoek van KFF in 2024 dat 22% van de vrouwen van 18 tot 25 het afgelopen jaar een vorm van vruchtbaarheidsbewustzijn gebruikte.
Maar hoe doen ze dat eigenlijk?
Hier wordt het interessant. Rutgers vroeg de vrouwen die hun vruchtbare dagen bijhouden ook hoe ze dat doen. Ze mochten meerdere antwoorden geven:
Meer dan de helft gebruikt dus een agenda of kalender, en ruim een derde een app. Maar 18% kijkt naar haar afscheiding, en maar 12% meet 's ochtends haar temperatuur. Terwijl precies die twee signalen de basis zijn van een echte methode.
De conclusie van Rutgers zelf: de meeste vrouwen schatten het aantal vruchtbare dagen te laag in. En de helft van de jonge vrouwen (18 tot 24) die een natuurlijke methode gebruiken, zou een zwangerschap (heel) vervelend vinden.
Je cyclus bijhouden is nog geen methode
Dagen tellen in een agenda is gokken op basis van vorige maand. Maar cycli veranderen, en stress, reizen, ziekte of een paar slechte nachten kunnen je ovulatie verschuiven. Daarom is de kalendermethode een van de minst betrouwbare manieren om zwangerschap te voorkomen.
Een app alleen is ook niet de oplossing. Toen onderzoekers apps voor vruchtbaarheidsbewustzijn bekeken, concludeerden ze dat alleen op een app vertrouwen, zonder goede training in de methode, mogelijk niet genoeg is om zwangerschap te voorkomen.
Een echte fertility awareness methode, zoals de symptothermale methode, werkt anders. Je leest twee signalen van je lichaam in deze cyclus, je cervixslijm en je temperatuur bij het ontwaken, en combineert die met duidelijke regels. Goed geleerd en goed gevolgd is ze tot 99,6% betrouwbaar.
Waarom het zo belangrijk is om het goed te leren
Het verschil tussen 99,6% en "geluk met een mooie verpakking" zit niet in de methode zelf. Het zit erin of je het goed geleerd hebt. Daarom vind ik: als je je vruchtbare dagen wilt gebruiken om niet zwanger te worden, verdien je het om dat te leren van iemand die daarvoor is opgeleid, een fertility awareness educator:
- iemand die je leert wat jouw signalen betekenen, in jouw lichaam,
- die je echte grafieken samen met je bekijkt, vaker dan één keer,
- en die je kunt vragen als je grafiek er niet uitziet zoals in het boekje.
Van de hormonen af willen is een hele goede reden om je lichaam te leren kennen. Je verdient alleen meer dan een agenda en een beetje hoop.
Wil je het goed leren? In mijn programma Natuurlijke anticonceptie leer ik je de symptothermale methode één op één, in 12 weken, met zes maanden begeleiding. Twijfel je nog? Plan een gratis gesprek van 30 minuten en stel me al je vragen.
Bronnen: Rutgers, Het gebruik van natuurlijke methoden om een zwangerschap te voorkomen (2024). KFF, 2024 Women's Health Survey. Duane e.a., The Performance of Fertility Awareness-based Method Apps Marketed to Avoid Pregnancy, J Am Board Fam Med (2016). Frank-Herrmann e.a., Human Reproduction (2007).